De zware last van de zachte generatie

Beluister de column via Youtube. Zie onderaan!

Er is goed nieuws en slecht nieuws.

Het goede nieuws: de oudere werknemer wordt eindelijk ontzien. Na decennia trouwe dienst, na het handmatig invullen van belastingformulieren met een balpen, na het uitzitten van vergaderingen zonder WiFi, mag Jan (58) eindelijk wat gas terugnemen. Minder nachtdiensten, extra verlof, een lekker afgebouwd takenpakket. De man heeft het verdiend. Jan bouwde dingen. Jan wist nog hoe een faxapparaat werkte. Jan at zijn boterhammen gewoon op, zonder dat iemand hem daarvoor een compliment moest geven.

Het slechte nieuws: het werk van Jan moet ergens naartoe.

En dat “ergens” heet Daan.

Daan is 27. Daan werkt drie dagen per week, “want balance, snap je?” Daan begint zijn ochtend met een oat milk cortado van zeven euro vijftig, besteld via een app, afgehaald door iemand anders. Daan heeft een LinkedIn-profiel waarop staat dat hij “purpose-driven” is en “waarde toevoegt aan ecosystemen”, maar als je vraagt wat hij concreet doet, zegt hij dat hij “nog in een ontdekkingsfase zit.” Zoals gezegd: Daan is 27.

En nu moet Daan dus ook het werk van Jan doen.

Werkgeversvereniging AWVN maakt zich zorgen. Zo stond in het Algemeen Dagblad vandaag, 24 maart 2026. Begrijpelijk. Bijna driekwart van de werkgevers verwacht dat straks nog meer oudere medewerkers gebruik gaan maken van afbouwregelingen. De werkvloer vergrijst, de AOW-leeftijd stijgt, en ondertussen is zestien procent van alle werknemers al gestrest. Dat percentage, durf ik te voorspellen, gaat niet omlaag als je het werk van een ervaren vijftiger neerlegt bij iemand die zijn werkweek heeft ingericht rond twee yogalessen en een “deep work”-blok van negentig minuten op dinsdagochtend.

Maar laten we eerlijk zijn: we kunnen niet zonder Jan. Of Mieke. Of Henk. De mensen die weten hoe het écht werkt. Die een klant kunnen kalmeren zonder daarvoor een cursus communicatieve weerbaarheid te hebben gevolgd. Die begrijpen dat een deadline soms gewoon een deadline is, en niet “een uitnodiging tot een gesprek over capaciteit.” Die organisaties draaien voor een groot deel op de stille kennis van mensen die er al dertig jaar zijn en nooit een award hebben gewonnen, maar wel altijd de boel bij elkaar hielden.

Die mensen gaan nu langzaam het gas dichtdraaien. En terecht, nogmaals, als ze dat willen. Met de nadruk op WILLEN. Maar de oplossing kan toch echt niet zijn dat we de rekening leggen bij een generatie die al moeite heeft met een werkweek van vier dagen en die “quiet quitting” heeft uitgevonden: het fenomeen waarbij je gewoon… je werk doet, maar niet meer dan dat, en jezelf daarvoor op de borst klopt als een daad van verzet.

AWVN pleit voor “een leven lang ontwikkelen.” De timmerman wordt docent. Mooi idee. Maar sommige dingen leer je niet in de klas maar in de praktijk, door een junior naast een senior te zetten. En wie leert Daan dan timmeren?

Want dat is de kern van het probleem: we zijn zo druk bezig met het ontzien van de ene groep en het faciliteren van de andere, dat niemand zich meer afvraagt wie er nu eigenlijk het werk doet. Wie de klant te woord staat. Wie het rapport schrijft. Wie de vergadering voorzit zonder dat het een “veilige ruimte voor ieders verhaal” moet worden.

Jan weet dat. Jan deed dat jarenlang. De samenleving heeft Jan keihard nodig.

Maar uh “Daan, zet die oat milk even weg, jongen”. Poeh. Het wordt een lange week.