Lang zal ik lekker leven

Wij zijn de gelukkigste, rijkste, veiligste, vrijste en gezondste mensen ter wereld. En we zijn doodsbang.

Niet bang op de manier waarop iemand bang is die daadwerkelijk iets te verliezen heeft. Die pakt zijn spullen, sluit de ramen, zoekt dekking. Nee, wij zijn bang op de manier waarop iemand bang is voor het einde van een heel erg prettige vakantie. Angstig, maar wel met een glas rosé in de hand.

De socioloog noemt het fear of falling. Ik noem het: wij.

Want kijk eens wat we doen met die angst. We gaan 2,5 keer per jaar op vakantie. We rijden op een elektrische fiets die het pedaaltrappen grotendeels van ons overneemt. We kiezen een studie die we leuk vinden, Of er werk mee te vinden is, dat zien we dan wel. We werken, internationaal gezien, opvallend weinig. En als we de verpleegkundige in het ziekenhuis treffen, geven we haar de volle laag, want we betalen toch voor de zorg, dan willen we service ook. We zijn geen patient, maar client!!

Wij zijn, kortom, het meest individualistische volk ter wereld. Ik bedoel dit niet als beschuldiging. Nee hoor, gewoon als meetresultaat en feitelijke vaststelling.

Intussen weten we dondersgoed wat er speelt. Vergrijzing. Bevolkingskrimp. Klimaat. Oorlog op het continent. We horen de bommen, zeggen we. En dan zetten we een nieuwe Netflix serie aan.

Het is niet dat we dom zijn. Het is erger: we zijn slim genoeg om te weten dat het mis kan gaan, en comfortabel genoeg om er voorlopig niets aan te doen. We leggen de verantwoordelijkheid bij de overheid, bij het systeem, bij de werkgever. Overal behalve bij onszelf. Want zelf iets doen is ongemakkelijk, en ongemakkelijk zijn we niet gewend.

Wat zou helpen? Niet veel, en toch veel. Een uurtje meer werken per week. Je buurman kennen. Vrijwilligerswerk. Nieuwkomers helpen. Minder vlees, minder vaak in het vliegtuig, minder scrollen. Het hoeft niet heroïsch te zijn. Het mag gewoon iets zijn.

Het probleem is niet dat dit teveel gevraagd is. Het probleem is dat we, als we eerlijk zijn, weten dat het niet eens veel is. En … het toch niet doen.

Soms vraag ik me af hoe men dit tijdperk straks zal zien. Of we over twintig jaar terugkijken en denken: hadden we toen maar iets minder aan onszelf gedacht. Hadden we iets minder gevlogen, iets meer gewerkt, iets vaker aangebeld bij die buurvrouw die we al jaren niet hebben gesproken.

Maar goed. Eerst nog even die Netflix serie afkijken.