Blaffen tegen honden

We zijn een continent van echo’s geworden. Een verzameling goedbedoelende mensen die met open mond naar Washington staren, wacht tot Trump iets roept, JD Vance iets bromt, en dan collectief opschrikken. O ja, denken we dan, daar moeten wij ook nog iets van vinden. Talkshows aan. Threads open. Verontwaardiging paraat. Reactie. Nog een reactie. En liefst één met een moreel sausje.

Het is eigenlijk fascinerend. De machtigste man ter wereld roept iets onzinnigs, en wij — Nederland, Europa, de zelfverklaarde bakermat van beschaving — veranderen ogenblikkelijk in een Pavloviaanse hond. Bel gaat. Wij kwijlen. Niet omdat het slim is, maar omdat we het gewend zijn.

Ik leg mijn kinderen al twintig jaar hetzelfde uit: “Je hoeft niet terug te blaffen naar elke hond die naar jou blaft, want anders kom je nooit aan de overkant van de straat.” Dat is geen geopolitiek, dat is opvoedkunde niveau groep vier en dus wat mij betreft basale levenskennis. En toch lijken wij als volwassen samenleving te denken dat die regel voor ons niet geldt. Wij blaffen professioneel. Met beleidsnota’s, PowerPoints en via sociale media.

Trump zegt iets over NAVO. Wij in paniek. Trump dreigt met handelstarieven. Wij hyperventileren. Trump zegt dat Europa zwak is. Wij schrijven er vijftig opiniestukken over, liefst met een toon van morele verontwaardiging en lichte zelfhaat. Wij reageren. Altijd. Driftig. Moreel verheven. Alsof reageren een strategie is. Want stel je voor dat we het níét serieus nemen. Straks voelt hij zich genegeerd.

En ondertussen? Ondertussen hebben we geen idee wat we zelf eigenlijk willen. Niet als Nederland. Niet als Europa. Hooguit wat vage containerbegrippen: “waarden”, “samenwerking”, “duurzaamheid”. Dat klinkt mooi, maar het is geen plan, geen route. Het is een wensenlijstje van iemand die geen keuze durft te maken. Het zijn dekbedden waar je je onder verstopt als het spannend wordt.

Dan moet je accepteren dat niet iedereen je aardig vindt. Dat sommige landen boos worden. Dat sommige kiezers mopperen. En dat sommige columnisten — waaronder deze — daar dan weer iets van vinden. Veel makkelijker is het om geen eigen koers te hebben. Om als stuiterbal door de wereldpolitiek te kaatsen. Vandaag boos, morgen verontwaardigd, overmorgen geschokt. Altijd druk. Nooit richting.

Maar terwijl we massaal meehuilen met elke buitenlandse wolf, hebben we thuis iets bijzonders: een minderheidskabinet dat — je kunt er van alles van vinden, en dat doen we dan ook graag — wél keuzes maakt. Niet allemaal mooie keuzes. Niet allemaal slimme keuzes. En zeker niet keuzes waar iedereen blij van wordt. Maar het zijn keuzes.

Dat is tegenwoordig al revolutionair.

In plaats van dat te erkennen, zijn we nu al collectief bezig met voorsorteren op falen. Afzeiken voordat iemand is begonnen. Iedere maatregel ontleden alsof het een moordzaak is. Iedere zin wantrouwen. Iedere misstap uitvergroten. Want stel je voor dat we even zouden zeggen: regeer maar, laat maar zien.

Keuzes maken is namelijk eng. Dan moet je ook verantwoordelijkheid nemen. Dan kun je niet eindeloos langs de zijlijn roepen dat het allemaal kut is. Dan moet je zelf ook kleur bekennen. En dat is lastiger dan reageren op wat Trump vanochtend vond.

De echte uitdaging is niet Trump. Niet Vance. Niet dat kabinet. De echte uitdaging is of wij volwassen genoeg zijn om even niet te blaffen. Om te zeggen: dit is onze koers, dit zijn onze keuzes, en ja — daar zitten scherpe randjes aan.

Mijn kinderen begrijpen dat inmiddels.
Nu wij nog.