Heilige Vader versus Heilige Daddy

Liever luisteren? Beluister de ingesproken column via ons Youtube kanaal. Klik onderaan op de video!

Er is een nieuw gevecht gaande aan de top van de wereldbeschaving, en het is heerlijk om naar te kijken. In de linkerhoek: paus Leo XIV, vers gekozen, witte pij, balkon, duiven, het hele pakket. In de rechterhoek: Donald Trump, vers herkozen, oranje gezicht, privéjet, geen duiven maar wel een goudkleurige lift.

Ze zijn het niet eens met elkaar. Dat is zacht uitgedrukt. Trump wil migranten deporteren, Leo zegt dat je mensen niet behandelt als afval. Trump wil muren, Leo wil barmhartigheid. Trump zweert bij Amerika eerst, Leo zweert bij iets wat daar ver boven uitstijgt, al was het maar geografisch.

Nu moet ik eerlijk zijn. Ik ben niet gelovig. De katholieke kerk heeft een cv die een weldenkende HR-afdeling zou laten huiveren: kruistochten, inquisitie, kinderen die beter niet met bepaalde priesters alleen hadden mogen zijn. Als instituut heeft de kerk een langere staat van dienst in het verkopen van verhalen dan welk marketingbureau ook. Tweeduizend jaar lang heeft men mensen weten te overtuigen dat een man uit Nazareth opstond uit de dood, dat brood letterlijk vlees wordt als een priester er iets boven mompelt, en dat kuisheid een deugd is terwijl de statistieken dat laatste grondig hebben weersproken.

Sprookjes

Kortom: de katholieke kerk verkoopt sprookjes.

Maar Trump ook.

En als ik moet kiezen, en dat is de vraag die me bezighoudt terwijl ik dit schrijf, dan kies ik toch echt voor de sprookjes van Leo.

Want de sprookjes van de kerk gaan ergens over. Ze gaan over naastenliefde, over de zwakkeren, over wat je verplicht bent aan een ander mens, puur omdat hij een ander mens is. Je kunt daar cynisch over doen, en ik doe dat ook geregeld, maar er zit een morele kern in die bij nadere beschouwing vrij degelijk in elkaar zit. De bergrede is gewoon een fatsoenlijk stuk tekst. Ik heb slechtere dingen gelezen. Beleidsstukken van het ministerie van Financiën bijvoorbeeld.

De sprookjes van Trump gaan over Trump. Ze gaan over hoe groot hij is, hoe onrechtvaardig hij is behandeld, hoe de anderen het hebben verpest en hoe alleen hij het kan oplossen. Het is een verhaal met één personage, en dat personage draagt een baseball pet en liegt aantoonbaar minimaal vijfentwintig keer per dag. Zijn barmhartigheid reikt precies zo ver als zijn eigenbelang, en zijn naastenliefde geldt uitsluitend voor naasten die hem geld of stemmen opleveren.

Vreemdeling

Leo zegt: de vreemdeling is uw naaste. Trump zegt: de vreemdeling is uw vijand. Dat is een theologisch verschil maar ook gewoon een menselijk verschil. Een fundamenteel, beschavingsdragend verschil.

En dus sta ik hier, een geseculariseerde heiden die de transsubstantiatie niet gelooft en de onbevlekte ontvangenis al helemaal niet, om te zeggen: ga ervoor, Leo. Geef hem ervan langs. Gebruik die tweeduizend jaar institutioneel overwicht om die man in zijn oranje smoelwerk te tikken, zij het met de zachte hand van de christelijke charitas.

De paus verkoopt een sprookje. Maar het is een sprookje waarin iedereen meetelt.

Trump verkoopt ook een sprookje. Maar daarin telt eigenlijk maar één persoon mee.

En die heeft een goudkleurige lift.