Après-ski is geen levensdoel

– Ingesproken versie onderaan –

Er zijn van die tradities waarvan je je afvraagt wie er ooit mee begonnen is en waarom niemand op tijd heeft ingegrepen. Over Sinterklaas en Zwarte Piet hebben we onzinnige discussies, de gulden is verdwenen en vervangen door de Euro, maar skiën? Skiën blijft onaangetast. Zodra de kerstboom de deur uit is, trekt half Nederland massaal naar boven. Naar sneeuw. Naar kou. Naar bergen waar je vrijwillig vanaf glijdt op twee latten, terwijl je voeten vastzitten. “We gaan skiën!” roept men dan, alsof het om een spirituele roeping gaat.

Ik heb dat nooit begrepen.

Skiën is in essentie: op vakantie gaan om het koud te hebben. Je betaalt duizenden euro’s om ’s ochtends vroeg je bed uit te worden gejaagd door een wekker — terwijl je op vakantie bent! — zodat je in thermisch ondergoed, drie lagen fleece en iets wat op een ruimtepak lijkt, een berg op kunt in een open stoeltje dat je bungelend boven een ravijn vervoert terwijl je je afvraagt wie ooit heeft bedacht dat dit veilig zou zijn.

Boven aangekomen is het uitzicht prachtig. Dat geef ik meteen toe. Heel wit. Heel indrukwekkend. Beetje jammer dat al die andere mensen er ook staan te genieten maar een kniesoor die daarom maalt, toch? En dan is het de bedoeling dat je naar beneden gaat. Niet rustig. Niet gecontroleerd. Nee, met snelheid. Tussen andere mensen die óók dachten dat dit een goed idee was. Mensen die in paniek wild met hun stokken zwaaien en proberen te remmen met een techniek die klinkt als een Italiaans gerecht maar vooral eindigt in een botsing. Men noemt het sport. Ik noem het gecontroleerd vallen.

En het is niet alleen koud, het is ook druk. Jan en alleman — vooral Jan en alleman — staan in rijen voor liften, in restaurants, bij het huren van schoenen die altijd net niet lekker zitten. Skiën is de enige vakantie waarbij je opgelucht bent als je eindelijk weer in een overvolle gondel staat, tegen zes wildvreemden aangedrukt, omdat het daar tenminste niet waait en je vingers langzaam weer gevoel krijgen.

Maar dan het prijskaartje. Voor het bedrag dat je kwijt bent aan skipassen, materialen, accommodatie en après-ski-biertjes die evenveel kosten als een kleine tweede hypotheek, kun je ook drie weken op een zonnig strand liggen. Met een boek. Met een heerlijke cocktail. Met temperaturen die niet proberen je wangen te conserveren voor een latere archeologische vondst.

Maar nee. We blijven elkaar vertellen dat skiën fantastisch is. Dat het “heerlijk actief” is. Dat je “zo lekker buiten bent”. Buiten ben ik ook als ik op een terras zit in de zon. Alleen hoef ik daar geen helm voor op en is de kans dat een Duitser of een dronken Hollander van honderdtwintig kilo mij met 80 kilometer per uur omver maait, aanzienlijk kleiner.

Want ja, laten we het even hebben over het levensgevaarlijke aspect. Los van de dit jaar al meer dan 100 doden door met name lawines zijn er jaarlijks duizenden blessures. Knieën die besluiten met pensioen te gaan. Polsen die ineens moderne kunst worden op de röntgenfoto. En werkgevers die mogen opdraaien voor de daarop volgende periode van thuis op je kont zitten en niet werken voor je geld. Skiën is de enige vakantie waarbij mensen trots thuiskomen met een brace. Maar we noemen het gezellig. We zetten foto’s op Instagram met witte bergtoppen en een glas glühwein, en vergeten gemakshalve dat we die dag drie keer bijna zijn gestorven in een wolk van opspattende sneeuw.

Begrijp me niet verkeerd: wie het leuk vindt, moet vooral gaan. Vrijheid, weet u nog. Maar doe niet alsof het de ultieme vorm van levensgeluk is. Alsof je zonder jaarlijkse afdaling moreel tekortschiet.

Geef mij maar zand tussen mijn tenen in plaats van sneeuw in mijn nek. Geef mij zon op mijn gezicht in plaats van windkracht Siberië. Geef mij een zee die rustig kabbelt in plaats van een piste die roept: succes ermee.

Après-ski is geen levensdoel. Skiën is geen sport. Het is een collectieve waan met skipas.

En ik doe niet mee.