Column: De Grote Afleidingsshow

Wat zijn we toch een prachtig volk. Zodra er ergens ver weg een conflict uitbreekt, twee kampen die elkaar de hersens inslaan, een ramp met zielige foto’s of een oliemaatschappij die een tanker verkeerd parkeert, springen wij massaal in de houding. Vlaggetje erbij, hashtagje eroverheen, boze blik in de camera. Je zou bijna denken: wij zijn nobele, betrokken, wereldburgers met het hart op de juiste plaats. Maar eerlijk? We hebben geen flauw benul waar we over lullen. Bijna niemand weet hoe de vork echt in de steel zit maar dat weerhoudt mensen er niet van om een mening te hebben. Het is gewoon het goedkoopste roesmiddel voor de ziel. Eén snelle hashtag en je bent tijdelijk moreel onschendbaar. Gefeliciteerd: voor vanavond ben je vrijgesteld van de droefheid van je eigen rotleven.

Want denk je nou écht dat we iets oplossen daar? Dat we dat überhaupt willen of kunnen? Nee joh. Het is vooral een briljante manier om even niet naar je volle wasmand te kijken, je vastgeroeste relatie te repareren, de hond wél uit te laten of de zorgtaken voor je zieke ouders op je nek te nemen. Hoe groter de afstand, hoe groter je gelijk. Even hard roepen dat je solidair bent en hop: je eigen falen staat weer buiten beeld.

En dan die types die online geopolitiek uitleggen alsof ze zojuist terugkomen van een top in Genève. Terwijl ze gisteren nog dachten dat Gaza een nieuwe Netflix-serie was. In hun eigen wijk raken ze slaags over de parkeerplek, maar op Twitter zijn het doorgewinterde vredesonderhandelaars. Die mensen zie je nooit op de ouderavond, want “druk, druk, druk”. Nooit achter de bar in de voetbalkantine. Maar als er ergens anders in de wereld iemand een steen gooit, staan ze op de Dam met een kartonnen bord en een regenboogfilter op hun profielfoto. Klaar. Missie geslaagd. Even ontsnapt aan de muffe geur van hun eigen huiskamer.

Het is vluchtgedrag in optima forma. Luid protesteren is de beste manier om níet verantwoordelijk te hoeven zijn. Want stel je voor dat je iets zou doen wat wél binnen je macht ligt: het tuig op het schoolplein aanspreken, je eigen kroost opvoeden, of in de gemeenteraad duiken. Nee joh. Dat vraagt inzet, tijd, lef. Maar tijd is duur, lef hebben we niet meer. Dan liever een zondagmiddag besteden aan een selfie met een bordje. Je krijgt applaus van je timeline en je morele plafond is weer even gelakt.

En dan de rellen en demonstraties van afgelopen weekend. Lekker samen met je vrienden schreeuwen, stenen gooien, vuurwerk erbij, heerlijk. Dat voelt even alsof je ertoe doet. Alsof je de wereldvrede dichterbij brengt door een prullenbak in de hens te steken. Schijnheilig zooitje. Mensen die hun morele vinger heffen, maar diezelfde vinger nooit gebruiken om hun eigen kinderen op te voeden. Moraalridders die na de rel naar huis fietsen, pizza bestellen en op de bank zuchten dat “de politiek” nu écht iets moet doen. Terwijl ze zelf nog nooit iets structureel hebben opgelost.

En daar zit de kern: het is makkelijker te wijzen naar verre leiders dan je eigen vuile ramen te lappen. De strijd tegen onrecht begint niet in je timeline. Die begint in je keuken, op je stoep, op de vergaderavond van je wijk. Geen hysterische selfies, maar gewoon doen. Hard werk. Saai werk. Werk dat geen likes oplevert, maar wel verschil maakt.

Dus ja: steun mensen ver weg als je wilt. Maar gebruik hun ellende niet langer als rookgordijn voor je eigen falen. Als je écht solidair bent, rol die Instagram-mouwen omhoog en ga wat doen in je eigen omgeving. Dat is niet sexy, geen trending topic, maar het werkt wel.

En geloof me: je voelt je daarna ook een stuk minder leeg. En heel misschien wordje nog eens echt trots op jezelf.